Oaza sztuki barokowej

Szpital w KuksieSzpital w Kuksie© Ladislav Renner1
Szpital w KuksieSzpital w Kuksie© Ladislav Renner2
Taras szpitala w KuksieTaras szpitala w Kuksie© Ladislav Renner3
Pierwotny ogród w uzdrowiskuPierwotny ogród w uzdrowisku© Ladislav Renner4
Alegoria Cnót i Przywar dzieło Mateusza Bernarda BraunaAlegoria Cnót i Przywar dzieło Mateusza Bernarda Brauna© Ladislav Renner5
Grobowiec rodu ŠporkówGrobowiec rodu Šporków© Ladislav Renner6

Wiele opowieści z okresu baroku rozpoczyna się od cudu.

Pobierz przewodnik i broszurę

Historia Kuksu rozpoczęła się prawdopodobnie od oszustwa. Właściciel włości, ekscentryczny hrabia František Antonín Špork,, zaprosił pod koniec XVII wieku do źródeł wywierających w malowniczej dolinie komisję najwybitniejszych autorytetów, którzy uznali wodę za leczniczą. Współczesne analizy chemiczne nie potwierdziły żadnych wyjątkowych właściwości tutejszych wód.

František Antonín Špork
(1662 - 1738)

Zbawienne działania wody były mistyfikacją, która umożliwiła powstanie jednego z najbardziej zachwycających klejnotów sztuki barokowej na świecie. W dosłownie gorączkowym tempie powstał nie tylko po obu stronach doliny Łaby, ale też w przylegających lasach rozległy i przemyślany do najmniejszego szczegółu zespół uzdrowiskowy. Hrabia Špork zaangażował najlepszych architektów i rzeźbiarzy. Uzdrowisko szybko zyskało rozgłos i tak jak życzył sobie jego założyciel, stało się popularnym ośrodkiem życia towarzyskiego. Podobnie jak ma to miejsce we współczesnych uzdrowiskach założyciel Kuksu kładł nacisk nie tylko na zabiegi lecznicze, ale też na życie towarzyskie gości. W czasach największej sławy Kuks był dosłownie sensacją dla wszystkich zmysłów.

"W Kuksie można było dojrzeć różne niespotykane rzeczy, przeróżne dzieła sztuki, wykonane przez najsłynniejszych artystów, rozmaite zadziwiające przyrządy i urządzenia, o których krążyły niewiarygodne legendy. Sama postać hrabiego Šporka, który chciał stworzyć z Kuksu mały Versailles z jego wystawnym stylem życia wabiącym przede wszystkim szlachetnych jaśniepaństwa, którzy mogli się tu oddawać przyjemnościom w rozległych i zadbanych lasach."

W ujęciu kralovedvorskiego pisarza ludowego Halíka

 

Photo: Szpital w Kuksie, Taras szpitala w Kuksie, Pierwotny ogród w uzdrowisku (© Ladislav Renner)

 

Woda ze źródeł spływała po monumentalnych kaskadowych schodach zdobionych posągami trytonów do fontanny z posągiem Polifema, z której przez pomysłowy mechanizm ukryty w plecach boga rzek rozlegała się muzyka. Wzdłuż brzegów Łaby wyrósł tor wyścigowy obsadzony szeregiem wyciosanych w kamieniu krasnali. Uzdrowisko posiadało stałą scenę teatralną, na której w sezonie regularnie gościły czołowe zespoły aktorskie. O pełne żołądki gości starał się gościniec U zlatého slunce. Okoliczne lasy służyły nie tylko jako miejsce uciesznych łowów pod patronatem św. Huberta, ale też do kontemplacji i medytacji. Rzeźbiarz Matyáš Bernard Braun przemienił okoliczne skały piaskowe w niepowtarzalną galerię rzeźbiarską pod odkrytym niebem; wśród rzeźb dominują postaci pustelników Onufrego i Garina. Odwiedzający gęste lasy w okolicach Kuksu mógł również spotkać prawdziwych pustelników, których hrabia Špork utrzymywał na swoich włościach.

Mateusz Bernard Braun
(1684 - 1738)

© archiv Revitalizace KUKS o. p. s.

 

Właściciel Kuksu był nie tylko wielkim mecenasem sztuki, ale również człowiekiem o skłonnościach dobroczynnych. Na przeciwko kompleksu uzdrowiskowego, na prawym brzegu Łaby, kazał wybudować szpital dla weteranów wojennych. Nad elewacją obiektu szpitalnego wznosi się kościół Najświętszej Trójcy zaprojektowany przez słynnego włoskiego architekta Giovanniego Battystę Alliprandiego. Krypta kościoła służyła jako grobowiec rodzinny, w którym został również pochowany założyciel Kuksu, hrabia Špork. Szczytem kunsztu artystycznego, który sam w sobie wystarczyłby do zapewnienia sławy temu miejscu są alegoryczne postaci dwunastu Cnót i Przywar ludzkich, zainstalowane na tarasie szpitala. Mistrzowskie dzieło wspomnianego już Matyáša Bernarda Brauna miało przypominać gościom hrabiego antagonizm dobra i zła, co nadawało beztroskiemu życiu w kurorcie duchowo moralizujący rozmiar.

Apteka
więcej

Photo: Alegoria Cnót i Przywar dzieło Mateusza Bernarda Brauna, Grobowiec rodu Šporków (© Ladislav Renner)

 

W symboliczny sposób, co się rozpoczęło od wody, na wodzie się też skończyło. W grudniu 1740 roku Łaba wystąpiła z brzegów a większość uzdrowiska pochłonęła powódź. Jego działalności nigdy nie odnowiono a kolejne rany przyniosły konflikty zbrojne, które przewaliły się w okolicach Kuksu w dalszych latach. Możemy jedynie żałować, że z Kuksu hrabiego Šporka zachowały się jedynie resztki pierwotnego wielkodusznego projektu. Nieodłącznym elementem sztuki baroku jest medytacja nad marnością życia doczesnego, która podkreśla wyjątkową atmosferę współczesnego Kuksu.

 

Kuks

wrz 12, 2015

Winobranie na Kuksie

Kuks

Kuks we wschodnich Czechach zaprasza na wznowione tradycyjne winobranie.
Kuks we wschodnich Czechach zaprasza na wznowione tradycyjne winobranie.
lip 18, 2015

Uroczystości Josefovskie i walka o twierdzę Josefov

Pevnost Josefov
Okružní 34
551 02 Jaroměř-Josefov

Ulicami Josefova jak za starych czasów rozbrzmiewać będzie dźwięk bębnów i stukot wojskowych butów!
Ulicami Josefova jak za starych czasów rozbrzmiewać będzie dźwięk bębnów i stukot wojskowych butów!
sie 13, 2015sie 15, 2015

Trutnov Open Air Festival

Trutnov

Na własne oczy i uszy przekonaj się, jak wygląda
Na własne oczy i uszy przekonaj się, jak wygląda "wschodnio-czeski Woodstock!"
 

Zakwaterowanie

Wellness hotel Tommy Náchod

Czechy Wschodnie
Odwiedź malowniczą okolicę leżącą między Karkonoszami a Górami Orlickimi. Możesz połączyć tu aktywny wypoczyn...

U Pěti Buků – Trutnov

Czechy Wschodnie
W pensjonacie U Pěti Buků (Pod Pięcioma Bukami) znajdziesz bogatą ofertę dań, zarówno steki, dania rybne, ...

Hotel Horizont w Pecu pod Sněžkou

Czechy Wschodnie
Znajdujący się w samym centrum malowniczego górskiego miasteczka Pec pod Sněžkou hotel Horizont stanowi doskona...

Richtrovy boudy

Czechy Wschodnie
Po męczącej wędrówce na szczyty Karkonoszy warto posilić się w restauracji wchodzącej w skład obiektu Rich...