Vindt u het interessant om te zien hoe Pasen in Tsjechië honderd en meer jaar geleden gevierd werd? Bezoek dan één van de vele Tsjechische openluchtmusea. U kunt daar met de paasgewoontes kennis maken, de optredens van folkloreënsambles bekijken, en het versieren van paaseiren of het vlechten van paasstokken zien.
Het Wallachijs natuurmuseum te Rožnov pod Radhoštěm
Het Wallachijs museum is het oudste en meest omvangrijke museum in zijn soort in Centraal Europa. De paasbezoekers worden er verwelkomd met een traditionele markt. Er zijn voorbeelden van seizoensmenu´s en traditionele paas- en lentegewoontes worden uitgebeeld door folkloreënsambles.
Het mijnbouwmuseum Příbram
Het mijnbouwmuseum (www.muzeum-pribram.cz) biedt jaarlijks het programma aan Pasen in het mijnbouwers´ huis, waarin aandacht wordt besteed aan het versieren van paaseieren, het bakken en versieren van paasgebakjes en het vlechten van paasstokken.
Andere openluchtmusea met een speciaal paasprogramma
Paasgebruiken en tradities
Voorafgaand aan Pasen is er de passieweek, waarin traditioneel de lenteschoonmaak plaats vond om zo alles voor het grote feest klaar te hebben. Veel volkstradities houden verband met de belangrijkste Christelijke feestdagen. Sommige ervan leven nog steeds voort. De meeste zijn echter slechts in openluchtmusea te zien.
De Groene Donderdag
De dag waarop volgens een eeuwenoude legende de klokken zijn weggevlogen naar Rome om op de Witte Zaterdag terug te keren. Bij de afwezigheid van de klokken werd de tijd even aangegeven door jongelui die rond liepen met houten ratels, instrumenten die veel lawaai maakten. Deze traditie is in sommige Moravische dorpen nog steeds in stand.
De Goede Vrijdag
De dag waarop Jesus Christus is gekruisigd. Volgens volkslegendes gaan de ondergrondse ruimtes vol schatten dan open.
De Witte Zaterdag
De dag van de reiniging van de ziel, het lichaam en de woning. Als u uw kamer op Witte Zaterdag schoonveegt voor het klaarlichte dag is, dan blijft het huis het hele jaar schoon.
Eerste paasdag
De zondag na de Witte Zaterdag begint Pasen.
Tweede paasdag – de verjonging van meisjes en vrouwen
Jongens en mannen lopen op de tweede paasdag langs huizen met een paasstok (groene wilgentakken samengevlochten tot een stok), ze dragen versjes voor en slaan de meisjes en vrouwen symbolisch zodat deze „jong worden“. Ze krijgen een lintje en paaseieren als beloning.
Vooral in Moravië is ook nog de gewoonte om over de vrouwen en meisjes water te gieten zodat ze niet „droogworden“ en tot aan de volgende pasen jong, mooi en aantrekkelijk blijven.
Het verbannen van de Dood
Op de Doodzondag haalden de mensen een strooien pop uit het dorp voorstellende de Dood. Dat was een pop in vrouwenkleding. De pop was een symbool van de winter en het verbannen ervan betekende dat de lente werd geroepen. Buiten het dorp werd de pop in het water gegooid en de bevolking ging zingend en dansend terug naar het dorp uit vreugde dat de winter hun streek had verlaten.
Het openen van de bronnen
Begin april werden traditioneel de bronnen „opengezet“. Het gaat om een oeroude gewoonte waarbij vooral de kinderen onder het zingen van liedjes de bron van het leven – de natuurlijke waterbronnen – van bladeren gingen schoonmaken. Vandaag wordt er niet zoveel bij gezongen maar het openen gebeurt nog steeds.
Interessant
Het openen van bronnen
Met een beetje geluk komt u tijdens uw bezoek de musicale suite „Het openen van bronnen“ van Bohuslav Martinů in het concertprogramma tegen. Het is een moderne bewerking van oude volksmelodiën die met dit oude gebruik verband houden.
